สถานที่ตั้ง : บ้านนาแงะ หมู่ที่ 1 ต.นาเหรง อ.นบพิตำ จ.นครศรีธรรมราช ประวัติความเป็นมา : ตำนานถ้ำเขาเหล็กไหลตาปาน (เขานายปาน) มีตำนานเรื่องเล่า สือต่อกันมานับพันปี ตั้งแต่ ตาสัมรุตปาน ท่านมาอาศัย เล่าต่อกันมาว่า ตาสัมรุตปาน เป็นทหารติดตามพระเจ้าตาก ซึ่งพื้นที่บริเวณถ้ำมีร่องรอยการตั้งทัพ เช่น มีบ้านดิน มีสถานที่ถลุงเหล็ก ตีดาบ มีการตั้งชุมชน และมีวัดอยู่หน้าถ้ำ ภายในถ้ำเชื่อกันว่ามีเหล็กไหล มีผู้คนที่มีความเชื่อ มีวิชาอาคม มาค้นหานสืบหาเหล็กไหลกันมาก ภายในมีหลายถ้ำ ได้แก่ถ้ำพระ ถ้ำงวงช้าง ถ้ำกองข้าว ฯลฯ แต่ละถ้ำจะมีลักษณะแตกต่างกันออกไปตามจินตนาการของผู้พบเห็น